NU Checkt: Niet bewezen dat koffie de kans op alzheimer en parkinson verkleint

05-12-2018

NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "Koffiedrinken verkleint de kans op alzheimer en parkinson."

Oordeel: onbewezen

Koffiedrinken zorgt er volgens Welingelichte Kringen voor dat je een kleiner risico loopt om later in je leven de ziekte van Alzheimer of de ziekte van Parkinson te krijgen. Ook Goedgezond.info meldde begin deze maand dat koffie je brein zou beschermen tegen hersenziekten, zoals alzheimer en parkinson. Maar is je dagelijkse kopje koffie echt zo goed voor je hersenen?

Waar komt het vandaan?

De berichten zijn gebaseerd op een Canadees onderzoek dat in oktober dit jaar gepubliceerd is. Uit een aantal eerdere onderzoeken kwam naar voren dat mensen die regelmatig koffie drinken minder vaak de ziekte van Alzheimer en Parkinson krijgen. Of de kleinere kans op deze hersenziekten een gevolg is van het drinken van koffie, is niet bekend.

Om te onderzoeken of er mogelijk een oorzakelijk verband tussen het drinken van koffie en de kans op alzheimer en parkinson bestaat, keken de Canadese onderzoekers of ze een component van koffie konden vinden dat goed is voor de hersenen. Ze analyseerden verschillende stoffen in koffie, waaronder fenylindanen, moleculen die ontstaan bij het branden van koffiebonen.

De onderzoekers ontdekten dat fenylindanen er in reageerbuisjes voor zorgen dat twee soorten eiwitten niet klonteren. Het klonteren van deze eiwitten is volgens Dinant Bekkenkamp, teamleider wetenschappelijk onderzoek bij Alzheimer Nederland, een belangrijk kenmerk van de ziekte van Alzheimer. De Canadese onderzoekers ontdekten ook dat twee andere typen stoffen in koffie juist een negatief effect hadden op eiwitten die een rol spelen bij de ziekte van Parkinson, wat een kleine aanwijzing is dat koffie eerder negatief dan positief is voor de kans op parkinson.

Op basis van reageerbuisonderzoek naar ingrediënten van koffie kun je volgens Bekkenkamp echter niet zeggen dat koffie een bepaalde ziekte kan voorkomen of juist veroorzaken.

Rotterdams onderzoek vond geen verband koffie en dementie

Bekkenkamp schrijft aan NU.nl dat er geen bewezen verband is tussen koffiedrinken en de kans op alzheimer. Hij verwijst hierbij naar een Rotterdams onderzoek uit 2014. Aan dit onderzoek naar onder meer dementie namen ruim vijfduizend ouderen deel. Ongeveer 70 procent van de gevallen van dementie wordt veroorzaakt door de ziekte van Alzheimer.

De ouderen werden rond 1990 en 1998 gevraagd naar hun koffieconsumptie en werden ongeveer twintig jaar gevolgd. Koffieconsumptie werd verdeeld in drie categorieën: laag (minder dan één kop per dag), midden (tussen de één en drie koppen per dag) en hoog (meer dan drie koppen per dag). De onderzoekers stelden vast dat er op de lange termijn geen enkel verband tussen koffieconsumptie en dementie bestond.

Veel koffie drinken gaat samen met een goede gezondheid

Hoe kan het dan dat sommige andere onderzoeken wel tot de conclusie kwamen dat koffiedrinkers minder vaak dementie krijgen? De Rotterdamse onderzoekers vermoeden dat dit komt doordat deze onderzoeken mensen minder lang volgden of vooral jongere mensen onderzochten.

In het Nederlandse onderzoek werd namelijk vastgesteld dat mensen die veel koffie dronken in de vier jaar na de meting van koffieconsumptie wel een lagere kans hadden om dementie te krijgen. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat ouderen die veel koffie drinken waarschijnlijk gezonder en actiever zijn en dus nog geen last hebben van de voorstadia van dementie.

In het onderzoek werd bijvoorbeeld geconstateerd dat de stevige koffiedrinkers jonger waren, vaker nog aan het werk waren en minder vaak aan diabetes of een hoge bloeddruk leden. Koffiedrinken lijkt niet de oorzaak van een kleinere kans op dementie, maar is volgens de Rotterdamse onderzoekers waarschijnlijk wel iets dat simpelweg vaker hoort bij de levensstijl van mensen die in goede gezondheid verkeren dan van mensen die gezondheidsproblemen hebben.

Ziekte van Parkinson

Mensen die veel koffie drinken hebben volgens een aantal onderzoeken een kleinere kans op de ziekte van Parkinson. Maar ook hierbij is nog maar de vraag of koffie de reden is dat deze mensen een kleinere kans op deze ziekte hebben. In 2011 stelden onderzoekers van de Erasmus Universiteitbijvoorbeeld vast dat genen die een rol spelen bij het ontstaan van de ziekte van Parkinson mogelijk ook invloed hebben op hoeveel koffie je kunt drinken.

Conclusie

Grootschalig Nederlands onderzoek onder ouderen heeft een verband tussen koffiedrinken en de kans op dementie niet kunnen vinden. Sommige componenten van koffie zijn op basis van reageerbuisonderzoek mogelijk wel gunstig bij het tegengaan van de ziekte van Alzheimer, maar er is nog meer onderzoek nodig om te bewijzen dat deze stoffen ook voor mensen nuttig kunnen zijn. Bewijs dat koffie helpt tegen parkinson was in het onderzoek dat door Welingelichte Kringen werd aangehaald niet te vinden.

We beoordelen de stelling "Koffiedrinken verkleint de kans op alzheimer en parkinson" als onbewezen.

Door: NU.nl/Shannon Bakker

Reageren

Om een reactie te geven moet u ingelogd zijn.